VẤN ĐỀ NƯỚC ÂU LẠC TRONG SỬ VIỆT

BÀI 2 – 1

 

Bạn đọc thân mến.

Khi tôi đưa bài tưởng là của ông Hà Văn Tấn lên xem kỹ lại mới biết ông này là Phan Huy Lê có chức danh là Hội trưởng hội sử học Việt Nam. Híc! Mắt mũi thế quái nào mà lại nhìn Phan Huy Lê sang Hà Văn Tấn. Cũng tại bới tôi có tính chỉ xem lướt qua để biết nội dung là chính. Khi cân mới xem kỹ. Xin lỗi ông Hà Văn Tấn.

Bởi vậy bài viết này tôi xin cải chính lại là phân tích bài viết của ông Phan Huy Lê – Chủ tịch Hội khoa học lịch sử Việt Nam. Tôi không dùng chức năng sửa bài trên blog để sửa danh tính ông Hà Văn Tấn thành Phan Huy Lê . Vì với tôi vấn đề không phải là ông nào, mà là bài viết ấy nói cái gì? Học thuật và khoa học mà. Còn ông nào thì chỉ quan trọng khi phải xem xem ông ấy có khả năng làm gì tôi thôi. Vâng. Hẳn một ông Chủ tịch hội khoa học lịch sử Việt Nam mà lên tiếng, mà phen này nghe đâu chính Hội khoa học lịch sử Việt Nam lại đứng ra tổ chức hội thảo khoa học để phân tích bài viết của giáo sư Lê Mạnh Thát thì tôi thấy có cái gì đó chưa ổn. Bởi vậy, tôi viết bài này để cho cân đối lại các trạng thái. Híc! Nếu bài viết trên blog này hân hạnh được các quí zdị ngó tới.

Cũng như đối với bài phân tích với bà Huyền, chính văn của tôi viết bằng chữ hiển thị màu xanh Dương và chữ đứng. Chữ trích dẫn hiển thị bằng màu Xám đậm nhạt và nghiêng. Tôi phân tích bài báo này có thể phải cắt làm nhiều bài trên blog.

Cảm ơn sự quan tâm của các bạn.

BÀI 2 – 1 – 1

NHỮNG LẬP LUẬN CỦA ÔNG PHAN HUY LÊ

 

Nguồn: sggp.org.vn

 

Về việc “Thiền sư Lê Mạnh Thát và những phát hiện lịch sử chấn động”-

Kết luận quá vội vàng, chưa đủ chứng cứ khoa học và thiếu sức thuyết phục

Thứ năm, 13/03/2008, 23:05 (GMT+7)

Xung quanh những vấn đề Báo Thanh niên nêu ra trong thời gian vừa qua, cho rằng đó là những phát hiện lịch sử của Thiền sư Lê Mạnh Thát và cần viết lại lịch sử dân tộc, phóng viên Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với Giáo sư Phan Huy Lê (ảnh) – Chủ tịch Hội khoa học Lịch sử Việt Nam.

Từ băn khoăn đến kinh ngạc

* Phóng viên: Với tư cách là một nhà sử học, Giáo sư nhìn nhận như thế nào những vấn đề mà Báo Thanh niên đưa ra trong thời gian qua?

 

Giáo sư PHAN HUY LÊ:

Loạt bài 7 kỳ của Báo Thanh niên với đầu đề “Thiền sư Lê Mạnh Thát và những phát hiện lịch sử chấn động” rất gây sự chú ý của người đọc. Về một mặt nào đó, loạt bài đã gây chấn động trong dư luận xã hội. Tôi đã nhận được rất nhiều thư và điện thoại của bạn đọc, bạn đồng nghiệp và nhiều người yêu lịch sử dân tộc, hỏi về những vấn đề liên quan, ngay khi loạt bài khởi đăng.

Đọc kỹ những bài báo đó, ấn tượng đầu tiên của tôi là rất băn khoăn. Không rõ nhà báo Hoàng Hải Vân có phản ánh đúng thực sự thái độ của Thiền sư Lê Mạnh Thát về những vấn đề đã đặt ra đó hay không?

Thiền sư Lê Mạnh Thát thì tôi đã có dịp gặp gỡ, tiếp xúc trong cuộc hội thảo khoa học về Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử tổ chức tại Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh và sau đó cùng đi thăm các chùa tháp tại Yên Tử. Đó là cuộc tiếp xúc rất cởi mở và để lại trong tôi ấn tượng tốt đẹp về Thiền sư với tư cách là một thiền sư và là một học giả nghiên cứu chuyên sâu về Phật giáo Việt Nam. Chính vì vậy, tôi rất kinh ngạc về thái độ của Thiền sư thể hiện trên Báo Thanh niên.

Theo tôi thì ông không phải băn khăn. Vì dù giáo sư Lê Mạnh Thát có thái độ như vậy thì cũng đâu có gì để ông băn khoăn nhỉ? Có những bài viết về cội nguồn dân tộc Việt công khai với nhưng suy luận hạ thấp giá trị của cả một dân tộc sao không thấy ông băn khoăn. Hay tại những người viết đó thuộc lại vô danh tiểu tốt nên ông không để ý nên không thấy? Cũng may mà giáo sư Lê Mạnh Thát đi tu, còn nếu là tôi – uống rượu ăn thịt chó thường xuyên thì chắc nặng nề hơn nhiều. Uống rượu, ăn thịt chó, đi massages, sàm sỡ với đàn bà con gái….có phải là những chứng cứ lịch sử trong một luận điểm lịch sử được coi là khoa học đâu? Tôi trộm nghĩ, trong trao đổi tay đôi thì cảm xúc cá nhân là chuyện không tránh khỏi ông ạ. Tôi nghĩ việc nhà báo đến nói chuyên thì chỉ gọi là phỏng vấn khi bài đăng báo. Thiếu cha gì những cuộc gọi là ”phỏng vấn” rồi chả thấy báo nào đăng. Khi đăng thì có thể những cảm xúc cá nhân thể hiện thì hơi đâu mà băn khoăn ông ạ.

Tôi nghĩ ông hãy tập trung vào luận cứ của giáo sư Lê Mạnh Thát là chính, chứ quan tâm quá đến cá tính và thái độ thì e rằng sẽ mất tính khác quan khoa học.

2 – 1 – 2

Ví dụ như khi nói về Lê Quý Đôn, nói là “ông Lê Quý Đôn mà cũng lôi thôi quá”. Mà điều đó chỉ dựa trên một đoạn ngắn trong “Kiến văn tiểu lục” của Lê Quý Đôn viết về Thiền sư Hương Hải, mà trong đó Lê Quý Đôn đã dẫn rất rõ là theo cuốn sách “Hương Hải thiền sư ngự lục” do các học trò của Thiền sư Hương Hải sưu tầm và biên soạn.

Dĩ nhiên theo kết quả thẩm định công phu của Thiền sư Lê Mạnh Thát thì những người sưu tầm đã nhầm lẫn, đưa vào tác phẩm một số bài thơ không phải của Thiền sư Hương Hải. Nhưng không ai có thể phủ nhận Lê Quý Đôn là một nhà bác học lớn của dân tộc, có nhiều tác phẩm biên khảo có giá trị, để lại một di sản đồ sộ với nhiều cống hiến cực kỳ có ý nghĩa đối với việc nghiên cứu lịch sử và văn hóa dân tộc.

Cũng như bất kỳ nhà khoa học nào, nhất là về khoa học xã hội, suốt cả cuộc đời làm việc, trong toàn bộ những tác phẩm để lại, tránh sao được một số sơ suất. Hay thái độ đối với Ngô Sỹ Liên, một nhà sử học lớn, người đã biên soạn bộ “Đại Việt sử ký toàn thư” thời Lê sơ.

Thực ra, bộ “Đại Việt sử ký toàn thư” cũng có một số sơ suất mà chúng tôi đã phát hiện và đính chính. Và chính Lê Quý Đôn cũng đã bổ chính một số nhầm lẫn cho bộ sách này. Tuy nhiên chỉ với lời bình luận về nhân vật Sỹ Nhiếp viết trên tinh thần Nho giáo mà Thiền sư lại đưa ra những lời bình luận là “nhắm mắt nói càn” và “thật khốn nạn hết chỗ nói”… Tôi hết sức kinh ngạc những điều lời lẽ đó.

Tôi không tin rằng đây là lời và thái độ của Thiền sư Lê Mạnh Thát. Nhưng dù sao, qua ngòi bút của tác giả Hoàng Hải Vân, thì tất cả người đọc đều cho rằng đó là phát biểu của Thiền sư. Ông là một nhà tu hành và là một học giả, nên tôi vẫn băn khoăn và trong lòng vẫn nghĩ rằng, dù bực bội đến đâu, cũng không thể thốt ra những lời “bất kính” như vậy đối với các bậc học giả tiền bối của dân tộc.

Như vậy là giáo sư Lê Mạnh Thát đã bị vị chủ tịch Hội Lịch sử Việt Nam cho đo ván ngay từ đầu bởi thái độ “bất kính như vậy với các bậc học giả tiền bối của dân tộc”. Vậy tôi xin mách nước với giáo sư Lê Mạnh Thát là có những bài xúc phạm đến anh linh tổ tiên, công khai trên cả diễn đàn quốc tế khi suy luận rằng: “Mẹ Âu Cơ dẫn 50 ông con trai lên núi mà chẳng có người con gái nào” và cho rằng “cội nguồn dân tộc Việt sống trong chế độ loạn luân và quần hôn nguyên thuỷ” đấy! Họ cũng giải mã chuyện “Trăm trứng nở trăm con” làm luận cứ khoa học của cái đám nhà nhân danh khoa học phủ nhận lịch sử văn hiến Việt. Bài này là tham luận ở hội nghị phụ nữ quốc tế họp ở Việt Nam đấy (Khoảng năm từ 97 đến 99). Tiếc quá! Vì phẫn nộ, nên tôi quăng đâu mất. Nếu tôi tìm lại đưa lên đây để giáo sư xem, tôi nghĩ một người có lòng tự trọng dân tộc và lại đi tu như giáo sư, xem xong chắc sẽ khó lên cõi Niết Bàn.

Lúc ấy, sao chẳng thấy cái nhà ông Phan Huy Lê này lên tiếng nhỉ?

Bởi vậy, do cái sự thiếu công bằng này, tôi thấy có cái gì đó chưa ổn.

2 – 1 – 3.

* Từ băn khoăn đó, Giáo sư đã tìm hiểu vấn đề này như thế nào?

* Cái tôi quan tâm là những nội dung vấn đề được đề cập đến. Tôi không muốn nghiên cứu qua những bài báo nói trên, mà muốn xem xét từ trong các công trình mà Thiền sư đã công bố. Tôi đã đọc những công trình nghiên cứu của Thiền sư Lê Mạnh Thát và trong tay tôi trước đó có 2 công trình liên quan đến những vấn đề nói trên từ khi mới phát hành.

Đó là “Lịch sử Phật giáo Việt Nam” – tập 1 (từ khởi thủy đến thời Lý Nam Đế); “Tổng tập Văn học Phật giáo Việt Nam” – tập 1. Riêng cuốn “Lục độ Tập kinh và lịch sử khởi nguyên của dân tộc ta” (cuốn được xem là cơ sở trích dẫn nhiều nhất trên Báo Thanh niên), vì không có trong tay, mà theo tôi biết thì chỉ in với số lượng nhỏ, phát hành ở TPHCM, nên tôi đã cấp tốc nhờ bạn bè tìm hộ.

Hiện tôi có đủ 2 bản: bản xuất bản năm 1972 ở Sài Gòn của Tu thư Đại học Vạn Hạnh và bản thứ hai mới tái bản năm 2005 của NXB Tổng hợp TPHCM. Nội dung 2 bản này hoàn toàn giống nhau.

Vâng! Nói như trên thì có vẻ khách quan hơn. Ít ra thì một vị Chủ tịch Hội nghiên cứư lịch sử Việt Nam thì khi nghiên cứu nó cũng phải có sách vở tư liệu như vậy chứ. Vậy phần trên ( 2 – 1 – 2) ông nói ra làm gì nhỉ? Với tư cách Chủ Tịch hội lịch sử Việt Nam, lại nghe phong thanh sẽ đứng ra tổ chức hội thảo cho giáo sư Lê Mạnh Thát mà đối tượng đã bị chê như vậy, cũng thấy mà ớn!

2 – 1 – 4

Không có An Dương Vương thì giải thích như thế nào về thành Cổ Loa?

* Khi đã có những cuốn sách này trong tay và nghiên cứu những vấn đề liên quan, Giáo sư có ý kiến như thế nào về những cái gọi là “phát hiện lịch sự chấn động” ở trên Báo Thanh niên?

* Tôi thấy loạt bài của nhà báo Hoàng Hải Vân chỉ mới đưa ra một phần nhỏ trong các công trình nghiên cứu của Thiền sư Lê Mạnh Thát. Nói chung thì báo đã phản ánh đúng nội dung sách, nhưng các tư liệu và lập luận đưa ra chưa đầy đủ. Điều đó dễ hiểu, vì đây là một tờ báo ra hàng ngày, chứ không phải là một tạp chí chuyên ngành.

Thiền sư Lê Mạnh Thát là người mà đã gần như dành toàn bộ thời gian và công sức để đi sâu vào việc nghiên cứu lịch sử Phật giáo Việt Nam và theo tôi đó là một việc làm rất có ý nghĩa. Với những công trình nghiên cứu về các bộ kinh Phật, về lịch sử và văn học Phật giáo Việt Nam, Thiền sư là một người chuyên sâu nhất về lĩnh vực này và rất đáng trân trọng.

Đoạn này nghe được – nói theo cách của người Nam Bộ. Tuy nhiên, cái “lời nói đầu” của ông Phan Huy Lê khiến tôi vẫn rất ấn tượng.

 

2 – 1 – 5.

Tuy nhiên từ nghiên cứu Phật giáo chuyển sang nghiên cứu lịch sử dân tộc, thì có nhiều vấn đề cần phải bàn thêm. Đây là hai đối tượng nghiên cứu quan hệ rất mật thiết với nhau, nhưng không phải là một. Phật giáo đã sớm gắn bó với dân tộc và đồng hành cùng dân tộc suốt chiều dài lịch sử gần hai ngàn năm, và Phật giáo đã có những cống hiến rất lớn cho lịch sử dân tộc.

Tuy nhiên văn hóa Phật giáo là một dòng, một bộ phận của văn hóa dân tộc, chứ không thể coi là toàn bộ văn hóa dân tộc. Từ lĩnh vực nghiên cứu Phật giáo chuyển sang lĩnh vực nghiên cứu lịch sử dân tộc, Thiền sư Lê Mạnh Thát đã đặt ra những vấn đề rất lớn về lịch sử cổ đại Việt Nam, mà điều quan trọng là về mặt khoa học đã giải quyết như thế nào?

2 – 1 – 5 – 1

Hic! Tôi hiểu theo ý thì nhất thì không thể tưởng tượng nổi một ông Chủ tịch hội nghiên cứu lịch sử Việt Nam lại có câu phát biểu:

“ Từ lĩnh vực nghiên cứu Phật giáo chuyển sang lĩnh vực nghiên cứu lịch sử dân tộc, Thiền sư Lê Mạnh Thát đã đặt ra những vấn đề rất lớn về lịch sử cổ đại Việt Nam, mà điều quan trọng là về mặt khoa học đã giải quyết như thế nào?”

Vậy xin hỏi lại ông Phan Huy Lê:

Để nghiên cứu một đối tượng nào đó. Nhà nghiên cứu có quyền tham khảo các vấn đề liên quan không? Hay là khi nghiên cứu lịch sử thì chỉ được xem và dẫn những sách được coi là sử, còn tất cả những tư liệu hoặc những vấn đề hiện tượng không gọi là sử thì không được coi là những yếu tố nghiên cứu.

Ông đặt vấn đề: “Khoa học đã giải quyết như thế nào?” .

Híc! Thật tình khi các nhà “ngâm cứu” nhân danh khoa học coi thời Hùng Vương cội nguồn dân tộc Việt chỉ là một “liên minh gồm 15 bộ lạc” với những người dân “ở trần đóng khố” , khiến tôi không hiểu họ đã quan niệm thế nào là khoa học. Nay lại thấy ông lôi cái khoa học ra nói phong long, nên tôi xin hỏi khái niệm trong ông thế nào thì gọi là khoa hoc?

Còn tôi, Tôi quan niệm rằng: Một giả thiết, một lý thuyết hoặc một phương pháp khoa học được coi là đúng phải tuân theo những tiêu chí khoa học. Chứ đâu phải “không uống nước lã, không ăn quả xanh” và “rửa tay trước khi ăn cơm” là khoa học đâu.

2 – 1 – 5 – 2

Nếu tôi hiểu theo ý thứ hai của câu trên thì là ông muốn đặt vấn đề về một quan niệm phản biện giáo sư Lê Mạnh Thát đã nhân danh danh khoa học. Nhưng nếu đúng như vậy thì vế trên của đoạn trích dẫn này khiến cho tôi hiểu lầm ông coi những tư liệu trongv lịch sử Phật giáo có được cái gọi là khoa học cho phép coi như một tư liệu nghiêm túc khi nghiên cưu lịch sử hay không?

Tuy nhiên, ngay với ý thứ hai này thì tôi nghĩ ông cũng nên khách quan. Khoa học là khách quan mà. Phải không nhỉ? Hay tôi nhớ nhầm. Bởi vì nếu một quan điểm phủ nhận luận cứ của giáo sư Lê Mạnh Thát đã nhân danh khoa học tồn tại trước đó thì theo chính tiêu chí khoa học, giáo sư Thát sẽ không thể có cơ sở đưa ra một phản đề ngược lại như vậy. Trong cả hai cách hiểu thì đều thiếu khách quan.

Chính những nhà “ngâm cứu” đủ mọi chức danh trong giới sử học Việt Nam đã nhân danh khoa học để phủ nhận một quan niệm truyền thống lịch sử trải gần 5000 năm văn hiến của dân tộc Việt. Truyền thống này khởi nguyên từ khi văn minh nhân loại chưa có khái niệm khoa học, Nay tryền thống đó bị những cái nhân danh khoa học tấn công và tuyên bố chưa hề được khoa học chứng minh. Đây chính là tính chủ quan phi khoa học, khi nó chà đạp lên một truyền thống ra đời từ khi mà chính nhân loại chưa có khái niệm khoa học. Bởi vậy, cái gọi là “khoa học” mà ông nếu ra cần xem xét lại chính nội dung của nó.

2 – 1 – 6
Tôi xin nói về mấy vấn đề lớn mà Báo Thanh niên đã nêu ra: khẳng định thời kỳ An Dương Vương là không có, không có cuộc xâm lược của Triệu Đà cũng như không có thời kỳ Bắc thuộc lần thứ nhất kể từ cuộc xâm lược của Triệu Đà cho đến cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng và vì thế cuộc khởi nghĩa này được coi là một cuộc kháng chiến… Như thế nước Văn Lang của các vua Hùng kéo dài cho đến năm 43 sau Công nguyên!?

Về vấn đề này, tôi cũng không tán thành luận điểm của giáo sư Lê Mạnh Thát. Nhưng sự không tán thành này trên một hệ thống luận cứ chứng minh Việt sử trải gần 5000 năm văn hiến một thời huyền vĩ ở miến nam sông Dương Tử; chứ không phải nhân danh sự phủ định truyền thống văn hoá sử trải gần 5000 năm của dân tộc Việt.

Đây chính là sự bức xúc mà tôi phải viết trên blog này. Tôi không muốn cái sai này phủ định cái sai khác để người ta hiểu lầm cái sai kia đúng. Tôi cũng cho rằng: Những lời viết trên đây của tôi chưa chắc đã được ai quan tâm đến. Nhưng “Thà đốt một que diêm, còn hơn ngồi nguyền rủa bóng tối”.

2 – 1 – 7

Theo nghiên cứu của Thiền sư Lê Mạnh Thát, thời An Dương Vương và nước Âu Lạc hoàn toàn là “một phiên bản”, “một hư cấu” dựa theo sử thi Mahabharata của Ấn Độ, và các sử gia Việt Nam đã sai lầm trong quá trình chép sử, từ “Đại Việt sử lược” cho đến các công trình sau này.

Hic! Khi người ta phủ nhận những giá trị văn hoá sử truyền thống của dân tộc Việt thì họ cũng lôi cả đống những dị bản của các nền văn hoá cận Lạc Việt để minh chứng rằng: “Chuyện đẻ trăm trứng, nở trăm con” không phải đặc quyền của dân tộc Việt đấy. Híc! Phương pháp của giáo sư Lê Mạnh Thát cũng giống phương pháp của những ntgười có quan điểm phủ nhận những gia 1trị truyền thống đấy chứ nhỉ. Bởi vậy, nếu phương pháp này của giáo sư Lê Mạnh Thát sai thì tất nhiên của các vị kia cũng sai. Trong Phật pháp gọi là quả báo.

2 – 1 – 8

Khẳng định không có Thục Phán, không có thời kỳ An Dương Vương, thì Thiền sư giải thích như thế nào về sự ghi chép tương đối thống nhất về sự tồn tại của An Dương Vương trong thư tịch Trung Quốc và Việt Nam? Tất nhiên, xung quanh vấn đề An Dương Vương và nước Âu Lạc có những vấn đề cần nghiên cứu và xác minh thêm như nguồn gốc của Thục Phán, niên đại của nước Âu Lạc…

Thiền sư phủ nhận tất cả những tư liệu trên mà không chứng minh được những bộ sử đó chép sai như thế nào. Đặc biệt luận điểm đó khó đứng vững trước một nguồn tư liệu mà theo tôi giữ vai trò quan trọng bậc nhất trong nghiên cứu cổ sử, đó là khảo cổ học. Tôi có cảm giác, Thiền sư đã bỏ qua, không khai thác và không cập nhật nguồn tư liệu khảo cổ học, nhất là những kết quả khai quật và nghiên cứu gần đây.

Đây cũng chính là điều mà tôi cần hỏi ngược lại những người có quan điểm phủ nhận tất cả những giá trị văn hoá truyền thống Việt khi mà tất cả những luận cứ của họ đều rất gián tiếp cộng với sự phân tích chủ quan. Không có một bằng chứng xác đáng nào chứng tỏ thời Hùng Vương chỉ tồn tại khoảng thế kỷ thứ VII trước CN và là một liên minh 15 bộ lạc.

Híc! Khi người ta cho rằng một cái gì đó đang tồn tại thì rất có khả năng người ta chứng minh được sự tồn tại của nó. Hoặc cũng có thể không. Nhưng khi người ta đã cho rằng cái gì đó không thể tồn tại thì sẽ không thể chứng minh được nó không tồn tại. Bởi vậy, về nguyên tắc thì cái quan điểm phủ nhận những giá trị truyền thống ấy sẽ không bao giờ có thể chứng minh được cho chính nó.

Bây giờ chúng ta xem tiếp phần minh chứng quan trong nhất của ông Phan Huy Lê trong bài viết này, nhân danh những giá trị khảo cổ học.

 

2 – 1 – 9

* Xin Giáo sư nói rõ hơn về những vấn đề khảo cổ học liên quan đến triều đại An Dương Vương?

* Trong mấy chục năm vừa qua, khảo cổ học Việt Nam đã có những kết quả rất quý giá, nhất là những di tích trong lòng đất, góp phần làm sáng rõ thêm tiến trình lịch sử dân tộc, nhất là thời tiền sử, sơ sử và cổ đại. Những di tích, những hiện vật khảo cổ học được xem là những bộ phận, là những mảnh của lịch sử còn lưu giữ được cho đến ngày hôm nay. Nó rất khách quan và rất trung thực.

Cái này tôi cần phải lưu ý các bạn khi ông Phan Huy Lê nói:

“Những di tích, những hiện vật khảo cổ học được xem là những bộ phận, là những mảnh của lịch sử còn lưu giữ được cho đến ngày hôm nay. Nó rất khách quan và rất trung thực”.

Bản thân sự hiện hữu của những di vật khảo cổ thì rất khách quan. Vì nó là vật thể hiện hữu. Nhưng khi người ta nhận định nó với mối liên hệ lịch sử thì còn tuỳ thuộc vào trí thông minh hay đốt nát rất chủ quan của người khảo cứu nó. Chúng ta xem tiếp xem cái khách quan trung thực này nó đến đâu.

 

2 – 1 – 10

Bằng những phương pháp khoa học, từ kết quả khai quật, các nhà khảo cổ học có thể xác định được niên đại tương đối và tuyệt đối của các di tích với những sai số chấp nhận được, có thể góp phần phục dựng trên một số phương diện nào đó diện mạo của nền văn hóa, cuộc sống của cư dân và một số công trình xây dựng đã sụp đổ…

Phủ nhận nước Âu Lạc và An Dương Vương thì tác giả giải thích như thế nào về thành Cổ Loa? Thiền sư cho rằng đó chỉ là tòa “Kiển thành” do Mã Viện xây mà trước đây đã từng có người đề xuất, nhưng những kết quả khảo cổ học gần đây đã cho phép xác định tòa thành này được xây dựng trước hết từ thời An Dương Vương rồi sau đó, được tiếp tục sử dụng và có thể có những bồi trúc nhất định.

Hơn nữa chúng ta còn tìm ra được ở Cổ Loa hàng vạn mũi tên đồng ba ngạnh được coi là “mũi tên đồng Cổ Loa”, rồi tìm thấy trống đồng, gần 100 lưỡi cày đồng cùng hàng loạt di vật của nền văn hóa Đông Sơn.

Các nhà khảo cổ học còn cắt một đoạn thành để nghiên cứu và khai quật một số hố trong khu Thành Nội gần đền thờ An Dương Vương. Tại đây đã phát hiện một hệ thống những lò nung và khuôn đúc mũi tên đồng gồm ba mang bằng đá rất khớp với “mũi tên đồng Cổ Loa”, khuôn đúc mũi giáo…

Đáng lưu ý nhất là An Dương Vương đã dùng một phần Thành Nội để sản xuất vũ khí, chứng tỏ đây là loại vũ khí cực kỳ quan trọng cần được bảo vệ chặt chẽ. Phát hiện khảo cổ học này hoàn toàn phù hợp với truyền thuyết dân gian coi là “nỏ thần” mà thư tịch cổ Trung Quốc cũng ghi chép là loại vũ khí lợi hại, một lần bắn diệt được hàng trăm, hàng vạn người mà chính Thiền sư cũng đã dẫn trong công trình nghiên cứu của mình.

Như vậy, lập luận này của ông Phan Huy Lê chỉ là diễn tả sâu hơn một tý lập luận của bà Huyền. Lập luận này rất chủ quan và khiên cưỡng, bởi vì người ta vẫn có thể giải thích một cách khác nhau trước những hiện tượng giống nhau.

Tôi xin dẫn như sau:

Công việc xây thành không phải chỉ bắt đầu từ thành Cổ Loa mà đã có từ trước Cổ Loa và cả sau Cổ Loa. Những mũi tên và vũ khí bằng đồng cũng vậy. Ở đây nó chỉ xác định vị trí và niên đại của nó. Nhưng những tác nhân lịch sử nào để có sự hiện hữu thì còn do sự tổng hợp những tri thức liên quan. Nếu quả thật đây là kinh đô của An Dương Vương thì cần phải chứng minh tiếp theo về những vấn đề lịch sử liên quan đến nó. Thí dụ như tướng Đồ Thư phải được chứng minh là đã đánh đến Cao Bằng vào thời kỳ tiền An Dương Vương và Nam Việt Triệu Đà đã đặt chân tới tận Cổ Loa với những chứng cứ khảo cổ. Nhưng tiếc thay! Chính bà Huyền lại phát biểu không thấy dấu tích khảo cổ của Nam Việt ở đây. Ông Phan Huy Lê cũng chưa đưa ra một chứng cứ khảo cô nào liên quan đến văn hoá sử Nam Việt, mà chỉ toàn những thứ đồ mà các nhà khảo cổ cho là của văn minh Hán. Vậy thì cuộc chiến được coi là ở Cổ Loa gần Hà nội là giữa ai với ai? Sau khi Nam Việt tiêu diệt cái kinh đô mà các nhà sử học coi là của An Dương Vương gọi là Cổ Loa đó thì cuộc sống ở đây tiếp tục như thế nào với số phận của hàng vạn mũi tên, giáo đồng, trống Đồng và những chiếc lưỡi cày? Có những chứng tích và tư liệu gì để thuyết phục một sự tiếp nối lịch sử ở đây? Có rất nhiều địa danh gần hoặc tại Hanoi cũng có chữ “Cổ” đầu; như Cổ Nhuế, Cổ Ngư, Cổ Pháp….Vậy thì Cổ Loa liệu có chắc chắn là Loa thành của An Dương Vương không? Khái niệm Cổ Loa này liên hệ như thế nào với các địa danh trên?…..

Như vậy là ngay trên các luận cứ khảo cổ thì tự nó đã khập khiễng. Nói tóm lại. Với các chứng cứ lịch sử thì không chỉ khảo cổ mà ngay cả các bản văn, tư liệu ….đều là hệ quả rất cụ thể của nhiều mối tương tác xã hội rất phức tạp. Bởi vậy, để đặt một tư liệu hoặc di vật khảo cổ cụ thể vào đúng mối liên hệ tương quan cần phải chứng tỏ được tính hợp lý trong hầu hết những mối liên hệ đã hình thành ra nó.

Hay nói rõ hơn:

Khảo cổ không phải bằng chứng duy nhất chứng minh cho lịch sử.

2 – 1 – 11

Thiền sư giải thích như thế nào về một thành lũy đang tồn tại trên mặt đất và cả những di tích, di vật như vậy trong lòng đất. Rồi giải thích như thế nào về những đền thờ An Dương Vương ở Cổ Loa, ở Nghệ An… gắn liền với những truyền thuyết, những lễ hội dân gian nhằm tôn vinh người có công với dân, với nước.

Dĩ nhiên những kiến trúc đó xây dựng về sau nhưng không thể chỉ là sự bịa đặt, hư cấu mà phải xuất phát từ một cốt lõi lịch sử có thật của cuộc sống, của lịch sử dân tộc, có thể từ rất xa xưa!

Quá vội vàng khi đòi viết lại lịch sử dân tộc

Vâng! Vậy tôi cũng xin hỏi lại: Các nhà nghiên cứu lịch sử giải thích thế nào về đền thờ Hai Bà Trưng có mặt ở nhiều nơi ở Nam Dương Tử hiện nay? Trong đó có ở tận Đông Đình Hồ? Phải chăng chính các vị cũng qúa vội vàng khi phủ nhận những giá trị lịch sử văn hoá truyền thống Việt?

( Còn tiếp)