VẤN ĐỀ NƯỚC ÂU LẠC TRONG SỬ VIỆT.

BÀI 1 – 2

Đây là câu trả lời phỏng vấn thứ hai của bà Phạm Minh Huyền, Câu này thì hơi dài và tất nhiên có thể sự phân tích cũng hơi dài. Nhưng thôi đành chịu khó vậy.

 

1 – 2 – 1

Theo Phó giáo sư, triều đại An Dương Vương là sự tiếp nối của thời kỳ Hùng Vương và đưa văn hóa Đông Sơn của người Việt lên một tầm cao hơn so với thời kỳ Hùng Vương?

* Đúng thế! Chúng ta không thể nói là ông Hùng Vương như thế nào, ông An Dương Vương như thế nào một cách cụ thể. Nhưng giới sử học, mà cụ thể là những người làm khảo cổ như chúng tôi cho rằng, đó là những người tù trưởng, tộc trưởng và họ là những người đứng đầu của những bộ lạc.

Trong rất nhiều bộ lạc, ở những khu vực khác nhau thì người nào khỏe nhất, bộ lạc nào hùng mạnh nhất sẽ có quyền lực lớn nhất! Ai có cơ sở vật chất giàu nhất thì sẽ có quyền lực lớn nhất! Hiện nay có một số nhà nghiên cứu với một số hướng khác nhau, đang đi tìm nguồn gốc của Thục Phán, nơi xuất phát của triều đại An Dương Vương.

 

Có lẽ đây là câu thể hiện rõ nhất tính chất phủ nhận giá trị văn hiến trải gần 5000 năm lịch sử Việt của bà Huyền. Nhưng đồng thời cũng thấy rất rõ tính chủ quan của quan điểm này . Chúng ta xem kỹ đoạn sau đây:

Nhưng giới sử học, mà cụ thể là những người làm khảo cổ như chúng tôi cho rằng, đó là những người tù trưởng, tộc trưởng và họ là những người đứng đầu của những bộ lạc.

Như vậy cái họ cho rằng chỉ là cái chủ quan của họ, chứ không phải họ đã chứng minh rằng. Chẳng ai có thể chứng minh một cái mà chính họ cho là không thật chứ. Chân lý này nó đơn giản như sau: Nếu anh đã không tin là có ma thì anh cũng không thể chứng minh là không có ma. Trong trườngv hợp này không cío phản đề. Tức là cái anh tin là có thì cũng chưa chắc có.

Như vậy, có thể nói rằng – qua lời của bà Huyền – cái quan niệm lịch sử thời Hùng Vương chỉ giới hạn ở không thời gian Đông Sơn là hoàn toàn chủ quan, chỉ là “cho rằng” một cách rất cảm tính. Nhưng rất tiếc! Nó lại được – cũng cho rằng – là khoa học.

1 – 2 – 2

Vấn đề nguồn gốc ở nước Tây Thục nhà Hán đã bị loại bỏ, hiện nay có 2 hướng chính về nguồn gốc của Thục Phán: một số nhà nghiên cứu cho là ở vùng Cao Bằng; hướng thứ 2 là cho là ở vùng Lào Cai, Yên Bái. Nhưng một điều ai cũng khẳng định, vào thời điểm đó, Thục Phán là một thủ lĩnh rất mạnh và giàu có về vật chất.

Qua đoạn này, chúng ta thấy rõ tính không thống nhất của các luận điểm trong giới sử học. Họ có những luận điểm khác nhau. Điều này thấy rõ ràng là những luận điểm của họ mới chỉ là những giả thuyết không chắc chắn. Ngay cả cái mà bà Huyền nói:

“Nhưng một điều ai cũng khẳng định, vào thời điểm đó, Thục Phán là một thủ lĩnh rất mạnh và giàu có về vật chất”

Tất nhiên, khi đã là người chiến thắng cuối cùng và đứng đầu một quốc gia thì tất nhiên An Dương Vương phải là người có quyền lực mạnh nhất và giàu nhất rồi. Nhưng vấn đề là khi Thục Phán nổi lên chống Tần thì Ngài là người thế nào? Ngài với Hùng Vương ai giàu hơn theo luận cứ của bà? Vậy tại sao Thục Phán lại chống được quân Tần? Những danh tướng chống ngoại xâm trong lịch sử đâu phải ai cũng là người giầu nhất đâu. Đây là những phương pháp luận không có cơ sở.

 

1 – 2 – 3

Đến đoạn này thì chúng ta thấy rõ sự lúng túng trong lập luận của bà Huyền. Bà nói:

Những kết quả khảo cổ học cho thấy, ở vùng Cổ Loa từ thời kỳ đó đã tập trung khá nhiều di tích biểu hiện sự giàu có. Năm 1982, đã phát hiện giữa vòng thành Nội và vòng thành Trung, một trống đồng lớn, hiện nay đó là một trong những chiếc trống đồng đẹp nhất của văn hóa Đông Sơn. Trong cái trống đó, phát hiện hơn 100 cái lưỡi cày và rất nhiều đồ đồng khác. Người sở hữu cái trống đồng đó theo quan điểm chúng tôi là một người rất giàu có và có quyền lực lúc bây giờ. Vào thời điểm đó, những người nắm kỹ thuật đúc đồng luôn có một vị trí rất cao trong xã hội.

Ngoài ra, trong khu vực Cổ Loa, chúng tôi cũng tìm được những chiếc trống đồng khác và những mảnh trống đồng vỡ khá lớn. Điều đó chứng tỏ ở vùng Cổ Loa thời điểm đó tồn tại những nhân vật rất giàu có và có nhiều quyền lực. Theo tôi, lúc bấy giờ vai trò của nhân vật An Dương Vương là có thật và đó là một người tù trưởng rất giàu có và đã thâu tóm được một quyền lực rất lớn!

Trong đoạn này thì bà Huyền lại thêm một định tính nữa về địa vị xã hội bên cạnh sự giàu có và sức mạnh. Đó là người nắm kỹ thuật đúc đồng.

“Vào thời điểm đó, những người nắm kỹ thuật đúc đồng luôn có một vị trí rất cao trong xã hội”.

Thế mấy ông bà đi buôn đồng và chủ khai thác mỏ đồng thì sao nhỉ? Hay là họ khai thác tại chỗ từ quặng ra, nấu thành đồng tinh chế, rồi luyện kim và đúc đồng luôn? Ở đây tôi muốn gợi ý đến một sự phân công lao động xã hội rất sâu sắc trong thời đại các vua Hùng, khi mà trống đồng rải rác khắp miền nam sông Dương Tử và vùng Đông Nam Á. Nhưng chủ để và giới hạn của bài viết này khiến tôi không thể phân tích sâu hơn.

Chưa hết, tôi không thể hiểu nổi vì sao chỉ căn cứ vào một cái trống đồng rất đẹp và to với mấy trăm cái lưỡi cầy thì đã vội kết luận Thục Phán là người giầu có? Tại sao nó không phải của chung của cả một cộng đồng làng xã và khi tản cư họ không thể mang theo được nên chôn xuống để giấu của? Hay là cái trống đồng đó có khắc chữ xác định chủ quyền của An Dương Vương? Chữ gì nhỉ? Khoa đẩu văn? Chữ Hán?….mà các nhà khoa hoc lịch sử đã đọc được nên xác định chắc chắn như vậy?

1 – 2 – 4

Bà nói:

Trong mấy năm vừa rồi, chúng tôi đã tiến hành khai quật ở Cổ Loa, ngay tại khu vực đền Thượng, nơi thờ An Dương Vương. Đền này nằm ở góc Tây Nam của thành Nội. Tại đó năm 2005, chúng tôi đã phát hiện hệ thống lò đúc mũi tên đồng, với hàng trăm khuôn đúc, đúng với những “mũi tên đồng Cổ Loa” 3 cạnh mà chúng ta đã phát hiện ra trước đó.

Vào năm 1959 chúng ta lần đầu tiên phát hiện ra một kho mũi tên đồng 3 cạnh ở khu vực thành Cổ Loa. Trước đây, chúng ta chưa biết những mũi tên đồng đó được đúc ở đâu. Với việc phát hiện hệ thống lò đúc ở khu vực đền Thượng, chúng ta đã có câu trả lời cho điều đó.

Lúc mới phát hiện được mũi tên đồng, chúng ta đã phần nào tin tưởng được vào truyền thuyết nỏ thần của An Dương Vương, khi phát hiện ra hệ thống lò đúc, giả thuyết đó càng được củng cố với những hạt nhân hợp lý! Điều không thể chối cãi được là ngay ở thành Cổ Loa đã sản xuất được mũi tên đồng vào thời điểm đó.

Với số lượng hàng vạn mũi tên đồng, hàng trăm khuôn đúc được phát hiện, chứng minh rằng, có một đội quân lớn thường trực ở đây. Rõ ràng, Cổ Loa lúc bấy giờ là một trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế lớn và vai trò của An Dương Vương rất lớn, chứ không như thời kỳ Hùng Vương. Nói chính xác là An Dương Vương đã thành công trong việc xây dựng một mô hình nhà nước sơ khai trên cơ sở nền văn hóa Đông Sơn có từ thời kỳ Hùng Vương.

 

Híc! Tôi thừa nhận hiện tượng tìm được rất nhiều mũi tên đồng ở thành Cổ Loa. Nhưng đó không phải cơ sở để khẳng định thời kỳ An Dương Vương là:

“Rõ ràng, Cổ Loa lúc bấy giờ là một trung tâm chính trị, quân sự, kinh tế lớn và vai trò của An Dương Vương rất lớn, chứ không như thời kỳ Hùng Vương.

Trong khi đoạn trên, chính bà nói:

“Đứng về mặt khảo cổ học, với những bằng chứng vật chất, sự chuyển tiếp giữa thời Hùng Vương và thời kỳ An Dương Vương là một sự xuyên suốt, không có đứt quãng. Không phải là An Dương Vương lên thì văn hóa Hùng Vương mất đi, hay Triệu Đà đánh xong An Dương Vương thì văn hóa Đông Sơn mất đi”.

Vậy thời Hùng Vương dùng tên bằng tre chăng? Hay cũng dùng tên bằng đồng? Tại sao đây không phải là kho vũ khí của chính các vua Hùng mà An Dương Vương kế thừa, khi mà hai triều đại này là một mạch nối tiếp như chính ba nói? Tại sao xác định được những mũi tên này là của An Dương Vương chứ không phải Hùng vương, khi mà sự chuyển tiếp giữa hai triều đại này và sự tồn tại của An Dương Vương là rất ngắn? Nếu họ dùng carbon phóng xạ để xác định chính xác niên đại của những mũi tên đồng này đến đơn vị năm thì may ra mới xác định được kho tên đồng này của ai. Tất nhiên chuyện này là không tưởng với trình độ khoa học hiện nay của quốc tế.

Tại sao đây không phải là khu vục chế tạo vũ khi với quy mô lớn của một quốc gia hùng mạnh. Mà nó lại chính là kinh đô của một nhà nước sơ khai chỉ vì thấy ở đây hàng vạn mũi tên đồng với những lò đúc? Vậy với một số lượng sản xuất lớn như thế tập trung tại một vùng bây giờ gọi là Cổ Loa thì đây phải là một xã hội có sự phân công lao động rất quy mô mới có thể bảo đảm sức sản xuất ở đây và phục vụ chiến tranh. Vấn đề tồn nghi đặt ra là: Tại sao sau khi tiêu diệt kinh thành cổ Loa – theo như luận điểm của bà Huyền cho Cổ Loa là kinh thành của An Dương Vương – thì quân của Nam Việt lại không sử dụng những mũi tên đồng này? Hay là nền văn minh đồ sắt với y phục rực rỡ chê nền văn minh đồng ở trần đóng khố nên đã….. bỏ đi và để mặc cho mưa gió dập vùi và bây giờ mới có cái để đào lên?

Giả thiết của tôi là: Vị trí gọi là Cổ Loa bây giờ khả năng chỉ là một khu vực chế tạo vũ khí với qui mô lớn của một quốc gia hùng mạnh. Nó được chu cấp để chuyên sản xuất vũ khí phục vụ quân đội và không phải kinh đô của Âu Lạc. Khi nhà nước Âu Lạc sụp đổ, nơi đây trở nên hoang phế. Khả năng những mũi tên và vũ khí đồng được người ta tự vùi lấp để không bị chiếm đoạt. Tất nhiên đây cũng chỉ là giả thiết. Nhưng chưa hẳn giả thiết của bà Huyền đã hợp lý hơn.

Tiêu chí khoa học định nghiã cho một giả thuyết khoa học rằng:

“Một giả thuyết khoa học được coi là đúng nếu nó giải thích được hầu hết những hiện tượng và vấn đề liên quan đến nó một cách nhấtv quán, hoàn chỉnh, có tính quy luật, tính khách quan và khả năng tiên tri”.

 

 

1 – 2 – 5

Bà nói:
Thành Cổ Loa chắc chắn được xây dựng vào thế kỷ 2 trước Công nguyên.

 

Có thể như thế. Nhưng điều đó không nói lên điều gì khi phản biện giáo sư Lê Mạnh Thát. Nó vẫn có thể là thành luỹ bị hoang phế bởi những hoàn cảnh lịch sử khác.